Linux Sistem Yöneticisi Cheat Sheet


Bu yazımda sizlere Linux işletim sistemlerinde kullanılan bazı komutlardan bahsedeceğim. Bu komutları Linux sistem yöneticileri de kullanabileceği gibi siber güvenlik alanında ilgi duyan arkadaşların da bilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu komutları belli başlıklar altında toplayarak sizlere kolaylık sağlamaya çalıştım. Ama sizleri bir konuda uyarmak isterim. Buradaki komutların hepsi tek bir Linux dağıtımında çalışmayabilir. Kullandığınız Linux dağıtımına göre farklılık göstermesi doğaldır.

Sizler için topladığım konu başlıkları şu şekildedir:

  1. SİSTEM BİLGİSİ
  2. DONANIM BİLGİLERİ
  3. PERFORMANS İZLEME VE İSTATİSTİK
  4. KULLANICI BİLGİLERİ VE YÖNETİM
  5. DOSYA VE DİZİN KOMUTLARI
  6. PROCESS YÖNETİMİ
  7. DOSYA İZİNLERİ
  8. AĞ BİLGİLERİ
  9. ARŞİVLER (TAR DOSYALARI)
  10. PAKETLERİN KURULUMU
  11. ARAMA
  12. SSH GİRİŞLERİ
  13. DOSYA TRANSFERLERİ
  14. DİSK KULLANIMI
  15. DİZİN GEZİNTİSİ

1 – SİSTEM BİLGİSİ

# Linux sistem bilgilerini görüntüleyin
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

uname -a
# Çekirdek sürüm bilgilerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

uname -r
# Redhat dağıtımının sürümünü görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cat /etc/redhat-release
# Sistemin ne kadar süredir çalıştığını görmek isterseniz
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

uptime
# Sistemin hostname bilgisini görüntülemek isterseniz
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

hostname
# Host'un IP adresini görüntülemek isterseniz
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

hostname -I
# Sistem yeniden başlatma geçmişini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

last reboot
# Geçerli tarih ve saati görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

date
# Bulunduğunuz ayın takvimini göster
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cal
# Sistemde kimin çevrimiçi olduğunu görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

w
# Kim olarak giriş yaptığınızı görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

whoami
# Bir ortam değişkeni ayarlamak için kullanılacak komut
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

export
# Normal bir kullanıcı iseniz terminalde görünecek simge
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'$'
# Root kullanıcısı iseniz terminalde görünecek simge
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'#'

2 – DONANIM BİLGİLERİ

# Kernel mesajlarını görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

dmesg
# CPU bilgilerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cat /proc/cpuinfo
# RAM bilgilerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cat /proc/meminfo
# Boş ve kullanılmış belleği görüntüleyin (insan tarafından okunabilir format için -h, MB için -m, GB için -g.)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

free -h
# USB cihazlarını görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

lsusb -tv
# BIOS'tan DMI / SMBIOS'u (donanım bilgisi) görüntüleyin
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

dmidecode
# SDA Disk hakkında bilgileri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

hdparm -i /dev/sda
# SDA Disk üzerinde bir okuma hızı testi gerçekleştirmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

hdparm -tT /dev/sda
# SDA Disk üzerinde okunamayan blokları test etmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

badblocks -s /dev/sda

3 – PERFORMANS İZLEME VE İSTATİSTİK

# En önemli process'leri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

top
# şlemciyle ilgili istatistikleri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

mpstat 1
# Virtual memory istatistiklerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

vmstat 1
# I/O istatistiklerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

iostat 1
# Son 100 syslog mesajını görüntülemek için (Debian tabanlı sistemler için /var/log/syslog kullanın.)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tail 100 /var/log/messages
# eth0 arayüzündeki tüm paketleri yakalamak ve görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tcpdump -i eth0
# 80 numaralı porttaki tüm trafiği izlemek için ( HTTP )
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tcpdump -i eth0 'port 80'
# Sistemdeki tüm açık dosyaları listelemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

lsof
# Kullanıcı tarafından açılan dosyaları listelemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

lsof -u <kullanıcı adı>
# Boş ve kullanılmış belleği(RAM) görüntülemek için (insan tarafından okunabilir format için -h, MB için -m, GB için -g.)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

free -h
# periyodik güncellemeleri göstermek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

watch df -h

4 – KULLANICI BİLGİLERİ VE YÖNETİM

# Mevcut kullanıcınızın kullanıcı ve grup kimliklerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

id
# Sisteme giriş yapan son kullanıcıları görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

last
# Yeni bir grup oluşturmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

groupadd <grup ismi>
# "John Smith" comment(yorum) değerine sahip john adında bir hesap oluşturun ve kullanıcının ana dizinini oluşturun.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

useradd -c "John Smith" -m john
# Kullanıcı hesabı silmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

userdel <kullanıcı ismi>
# Bir kullanıcıyı bir gruba eklemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

usermod -aG <grup ismi> <kullanıcı ismi>

5 – DOSYA VE DİZİN KOMUTLARI

# Tüm dosyaları uzun liste (ayrıntılı) biçiminde listelemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ls -al
# Mevcut çalışma dizinini görüntüleyin
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

pwd
# Yeni bir dizin oluşturmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

mkdir <dizin ismi>
# Dosya silmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

rm <dosya ismi>
# Onay istemeden zorla dosyayı kaldırmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

rm -f <dosya ismi>
# Dizini yinelemeli olarak zorla kaldırmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

rm -rf <dizin ismi>
# dosya1'i dosya2'ye kopyala
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cp dosya1 dosya2
# Boş bir dosya oluşturmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

touch <dosya ismi>
# Dosyanın içeriğini oluşturmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cat <dosya ismi>
# Metin dosyasına kısaca göz atmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

less <dosya ismi>
# Dosyanın ilk 10 satırını görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

head <dosya ismi>
# Dosyanın son 10 satırını görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tail <dosya ismi>
# Dosyanın son 10 satırını görüntülemek ve dosyaya yeni satırlar eklendikçe takip etmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tail -f file
# önceki komutların geçmişini listelemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

history
# Makineyi yeniden başlatmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

reboot

6 – PROCESS YÖNETİMİ

# Şu anda çalışan process'leri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ps aux
# Sistemde şu anda çalışan tüm process'leri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ps -ef
# Herhangi bir process için process bilgilerini görüntüle için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ps -ef | grep <process ismi>
# Bir process'i pid değerine göre sonlandırma
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

kill <pid değeri>
# Bir process'i ismine göre sonlandırmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

killall <process ismi>
# Durdurulan veya arka planda çalışan işleri göstermek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

bg
# Mevcut çalışan işlemleri bir ağaç olarak görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

pstree

7 – DOSYA İZİNLERİ

 PERMISSION      EXAMPLE

         U   G   W
        rwx rwx rwx     chmod 777 <dosya ismi>
        rwx rwx r-x     chmod 775 <dosya ismi>
        rwx r-x r-x     chmod 755 <dosya ismi>
        rw- rw- r--     chmod 664 <dosya ismi>
        rw- r-- r--     chmod 644 <dosya ismi>

# NOT: 777 iznini mümkün oldukça az kullanmaya çalışın!

        LEGEND
        U = User
        G = Group
        W = World

        r = Read
        w = write
        x = execute
        - = no access

8 – AĞ BİLGİLERİ

# Tüm ağ arayüzlerini ve ip adresini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ifconfig -a
# Eth0'ın IP adresini ve ayrıntılarını göstermek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ifconfig eth0
# Network submask değerini ayarlamak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

netmask
# Routing tablosuna yeni kayıtlar girmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

route
# Ağ sürücüsü ve donanım ayarlarını sorgulamak veya kontrol etmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ethtool eth0
# ICMP echo paketleri göndermek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ping <host IP>
# Sorgulayacağınız IP adresinin whois sorgusu yapmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

whois <domain IP Adresi>
# Sorgulayacağınız IP adresinin DNS bilgilerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

dig <domain IP Adresi>
# Reverse lookup of IP_ADDRESS
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

dig -x IP_ADDRESS
#  tcp ve udp bağlantı noktalarını ve ilgili programları görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

netstat -nutlp

9 – ARŞİVLER (TAR DOSYALARI)

# Dizini içeren "archive.tar" adlı tar dosyası oluşturun oluşturmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tar cf archive.tar <dizin ismi>
# .tar uzantılı dosyayı çıkarmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tar xf <tar uzantılı dosya ismi>

10 – PAKETLERİN KURULUMU

# Anahtar kelimeye göre bir paket aramak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

yum search <anahtar kelime>
# Bir package yüklemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

yum install <package ismi>
# Paket hakkında açıklama ve özet bilgileri görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

yum info <package ismi>
# Paketi kaldırmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

yum remove <package ismi>

11 – ARAMA

# Dosya içinde bir kelime aramak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

grep <aranacak kelime> <dosya ismi>
# Bir kelimeyi dizin içinde aramak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

grep -r <aranacak kelime> <dizin ismi>
# Dosya ve dizin bulmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

locate <dosya ismi>
# "/home/john" dizini içinde "örnek" ile başlayan dosyaları bulmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

find /home/john -name 'örnek*'

12 – SSH GİRİŞLERİ

# Kullanıcı adı ile ssh bağlantısı kurmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ssh <host>
# Bir kullanıcı olarak sisteme ssh bağlantısı ile bağlanmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ssh user@host
# Özel bir port kullanarak ssh bağlantısı kurmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ssh -p port user@host
# public­/pr­ivate anahtar çifti üretmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ssh-keygen

13 – DOSYA TRANSFERLERİ

# file.txt sunucudaki /tmp klasörüne güvenli olarak kopyalamak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

scp file.txt server:/tmp

14 – DİSK KULLANIMI

# Dosya sisteminde boş alanı görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

df -h
# Disk bölümlerini görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

fdisk -l
# Tüm dosyalar ve dizinler için disk kullanımını okunabilir formatta görüntülemek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

du -ah
# Geçerli dizindeki toplam disk kullanımını göstermek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

du -sh

15 – DİZİN GEZİNTİ

# Dizinden bir seviye yukarı çıkmak için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cd ..
# $HOME dizinine gitmek için
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

cd
# Sistem çapında konfigürasyon dosyaları burada bulunur
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc
# Kullanıcı hesap bilgileri burada bulunur
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc/p­asswd
# Şifrelerin gerçekte tutulduğu yer
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc/s­hadow
# Syslog kayıtlarının tutulduğu yer
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc/s­ysl­og.conf
# Log dosyalarının tutulduğu yer 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/var/log
# Host yapılandırılmasının yapıldığı yer
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc/hosts
# Network bilgilerinin tutulduğu yer
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

/etc/n­etworks

Buraya kadar olan kısımda elimden geldiğince fazla noktaya değinmeye çalıştım. Aslında biraz Linux komutlarını tanıtmış gibi olduk ama hepsi Linux sistem yöneticisinin hakim olması gereken komutlardır. Umarım sizler için bir faydası olmuştur.

Şimdiden okuyan herkese teşekkür ederim. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: