TCP-IP Modeli Uygulama Katmanı Protokolleri

Bu yazımda TCP-IP modelinde bulunan uygulama katmanını daha da detaylı inceleyip, bu katmanda bulunan protokoller hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

Daha önceden TCP-IP modelinden bahsetmiştim. Eğer bu konu hakkında bir fikriniz yok ise buradan konuyu detaylı olarak öğrenebilirsiniz. TCP-IP modeli 4 katmandan oluşuyor. Bunların en tepesindeki katman uygulama (application) katmanıdır. Her katmanda olduğu gibi bu katmana özel protokoller vardır. Benim bulduğum uygulama katmanı protokolleri şu şekildedir :

  1. DNS
  2. HTTP ve HTTPS
  3. FTP
  4. SMTP, POP3, IMAP
  5. SNMP
  6. TELNET
  7. SSH

DNS (Domain Name System)

  1. Alan adları yani domain’ler, bizim internet üzerindeki adlarımızdır. Her domain’in kendine özel bir IP adresi vardır.
  2. Biz internet üzerinde arama yaparken bu domain adlarını kullanırız. Bunun sebebi domain’lere karşılık gelen IP adresini aklımızda tutmamız çok zor ve mantıksız bir işlemdir.
  3. İşte DNS burada bizim için Domain-IP adresi eşleşmesini yapan mekanizmadır.
  4. Bu eşleşmenin olmasının nedeni biz internet üzerinde arama yaparken domain adlarını kullanmamıza rağmen, internette veriler bu domain adreslerine karşılık gelen IP adreslerini kullanarak haberleşmemizi sağlıyorlar.
  5. Bir domain’nin IP adresine ulaşmak için DNS server’larına istekte bulunmamız gerekmektedir.
  6. DNS 53. portu kullanarak haberleşir.
  7. DNS, UDP kullanarak veri iletimini sağlar.
  8. DNS’in yapısı, en üstten başlayarak en alta kadar giden bir veritabanıdır.

DNS yapısı ise şu şekilde özetlenebilir:

Image for post
Resim : https://www.cloudflare.com/learning/dns/glossary/dns-root-server/

DNS hakkında anlatılacak çok fazla detay vardır. Ama şimdilik ben burada bitiriyorum. Daha fazla bilgi almak isteyenler buradan ulaşabilir.


HTTP (HyperText Transfer Protocol)

  1. İnternet iletişim kuralları da denebilir.
  2. Bir web sayfasından bir sunucuya gönderilen istekler HTTP protoko’lü kullanılarak gönderilir.
  3. Yani kullanıcı ile sunucu arasındaki bilgi akışı bu protokol ile sağlanır.
  4. HTTP istek metodları PUT, DELETE, POST ve GET olarak söylenebilir.
  5. HTTP, 80 numaralı portu kullanır.
  6. HTTPS, 443 numaralı portu kullanır.
  7. HTTPS, HTTP’nin şifrelenmiş formudur.
  8. TCP kullanarak çalışır.

HTTP cevapları ise :

  • 1xx Bilgi mesajları
  • 2xx Başarılı
  • 3xx Yeniden yönlendirme
  • 4xx İstemci hatası
  • 5xx Sunucu hatası

FTP (File Transfer Protocol)

  1. Dosya transfer protokolüdür.
  2. İki veya daha fazla bilgisayar arasında dosya transferi sağlamak için kullanılır.
  3. Bunun için karşıdaki bilgisayarın IP adresine, bir tane FTP yazılımına, ve dosyaya ulaşacağımız hesabın kullanıcı adı ve parolasına ihtiyacımız vardır.
  4. FTP kullanmak için ftp komutlarına hakim olmak gerekiyor.
  5. UNIX tabanlı bir protokoldür.
  6. Kullandığımız komutlar başka port üzerinden, aktarılan dosyaların verileri başka port üzerinden aktarılır.
  7. Veriler 20 numaraları porttan aktarılır.
  8. Komutlar 21 numaraları porttan aktarılır.
  9. FTP, TCP kullanarak veri gönderimini sağlar.

SMTP — POP3 — IMAP

  1. SMTP = Simple Mail Transfer Protocol
  2. Bu protokollerin hepsi mail transferi için kullanılan protokollerdir.
  3. SMTP, mailleri okurken değil de mailleri mail server’lar arasındaki iletimde kullanılır.
  4. E-postalarımızı almak ve okumak için de POP3 ve IMAP kullanılırız.
  5. SMTP, TCP protokolünü kullanır.
  6. SMTP, 25 numaralı port üzerinden çalışır.
  7. Mail almak veya okumak için IMAP veya POP3 kullanabiliriz.
  8. POP3, 110 numaralı portu kullanır.
  9. IMAP, 143 numaralı portu kullanır.
  10. Tabi bu portlar veriyi şifrelemeden gönderen portlardır. Veriyi şifreleyerek gönderen port numaraları da mevcuttur.
Image for post
Resim : https://serversmtp.com/tr/smtp-sunucusu-nedir/

Resimde bu protokollerin nerede kullanıldığı çok iyi şekilde resmedilmiştir.


SNMP (Simple Network Management Protocol)

  1. Ağ yönetim protokolüdür.
  2. İnternete bağlı olan cihazlar (switch, router, yazıcı vb) hakkında bilgi edinebiliriz.
  3. UDP paketleri kullanılarak veriler aktarılır.
  4. 161 numaralı port kullanılarak bağlanır.

SNMP’yi 3 temel bileşen oluşturur:

  1. Ajan uygulama
  2. Yönetici uygulama
  3. Ağ yönetim bilgi birimi (MIB)

TELNET

  1. Kullanıcının uzaktakı bir bilgisayar ile etkileşim kurmasınını sağlayan uygulama katmanı protokolüdür.
  2. Uzaktaki aygıt veya cihazlara erişmek için ağ yöneticileri tarafından sıklıkla kullanılır.
  3. Telnet, 23 numaraları portu kullanır.
  4. TCP bağlantısı kullanılır.
  5. En önemli sorunu, veriler şifrelenmeden gönderilir. Ağı izleyen bir saldırgan verileri açık şekilde görür.

SSH

  1. Bu protokol de aynı telnet gibi uzaktaki bir cihaz ile etkileşime girmek için kullanılır.
  2. Veriler şifrelenmiş bir şekilde gönderilir.
  3. Günümüzde Telnet yerine SSH daha fazla tercih edilmektedir. Bunun sebebi veri güvenliğini sağlamak içindir.
  4. SSH, 22 numaralı portu kullanır.

Evet bu yazımda da daha önceden araştırıp bulmuş olduğum bilgiler toplayıp sizler için en anlaşılır şekilde yazmaya çalıştım. Umarım sizler için faydam olur. Eğer sorularınız olursa fatihturgutegitim@gmail.com adresine mail atabilirsiniz. Linkedin’den de bana ulaşmak isteyenler buradaki linke tıklayıp bana ulaşabilirler.

Okuyan herkese teşekkür eder sağlıklı günler dilerim…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: